Hayatın, her alanında şiddet ile karşı karşıyayız.
Kimsenin kimseye tahammülü kalmadı.
Kayseri olarak buna hafta sonunda tanıklık etmek durumunda kaldık. Elbette manşet haber olarak da sizlere aktardık…
Öfke-şiddet sarmalının zamanı-mekânı yok. Ahtapotun kolları gibi toplumu sarıyor mütemadiyen. Biz biliyoruz ve bu köşeden de bilmem kaç kere gündeme getirdik, anlatmaya çalıştık; yolda, otobüste, tramvayda, markette, bakkalda, hastanede, pastanede, postanede, kafede hâsılı aklınıza neresi geliyorsa şiddet aramızda ve kol geziyor
Son yıllarda toplumların farklı kesimlerinde suç oranlarının artışı, artık hepimizin üzerinde düşündüğü önemli bir mesele haline geldi. Bu artış, yalnızca güvenlik kaygılarını tetiklemekle kalmıyor aynı zamanda toplumsal yapının, değerlerin ve kültürün ne denli değiştiğini de gözler önüne seriyor. Kriminal unsurların çoğalması, karmaşık bir sorunun belirtisidir ve bu sorunun altında yatan sebeplerin çok boyutlu olduğunu öncelikle kabul etmek gerekir.
Hiç kuşku yok ki, suç oranlarındaki artışın en önemli nedenlerinden biri, ekonomik dengesizliklerin giderek derinleşmesidir. Zengin ile yoksul arasındaki uçurumun büyümesi, sosyal adaletsizlik ve fırsat eşitsizliği, insanlar üzerinde derin bir baskı yarattığı hepimizin malumu... Üzgünüm ama bu durum, bazı bireyleri suç işlemeye yönlendiren bir ortam oluşturduğu da aşikâr... Ekonomik krizler, işsizlik ve düşük gelirli işlerdeki artış, bireyleri hayatta kalma mücadelesi içine sokar ve bazen suçu bir çıkış yolu olarak görmelerine neden olabilir. Özellikle gençler, iş bulma konusunda zorluk yaşadıklarında, suç örgütleri veya yasa dışı faaliyetler cazip bir alternatif haline gelebilme ihtimali oldukça yüksek.
Aile, bireyin ilk sosyalite sürecini yaşadığı yerdir. Lakin, günün koşullarında artan boşanma oranları, ebeveynlerin maddi ve manevi yetersizlikleri, çocukların sağlıklı bir ortamda büyümelerini engellediği de bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor. Ailedeki çöküş, çocuğun veya gencin duygusal ve psikolojik gelişimini olumsuz etkiyor. Aile içi şiddet, ilgisizlik ve sevgi eksikliği, çocukları suçu bir çözüm yolu olarak görmeye itebiliyor. Oysa aile yapısının güçlendirilmesi, çocukların sağlıklı bireyler olarak yetişmeleri için temel bir adım olarak birincil öncelik taşımak zorunda.
Eğitim, bireyi toplumsal kurallar ve değerler hakkında bilinçlendiriyor. Lakin, eğitimdeki eksiklikler ve yetersizlikler, gençleri toplumdan kopuk hale getiriyor. Eğitimde fırsat eşitsizliği ve kalitesiz öğretim, özellikle düşük gelirli bölgelerde suç oranlarını artıran unsur olarak karşımıza çıkıyor. Ayrıca, toplumda suç ve şiddet kültürünün normalleşmesi de önemli bir sorun. Medyanın ve popüler kültürün şiddeti yücelten içerikleri, gençlerin suçla ilişkilendirdikleri kavramları şekillendiriyor. Bu durum, şiddeti çözüm olarak görmelerine yol açıyor.
Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte de, suçlar da dijital alana kayıyor. Siber suçlar, dolandırıcılık, kimlik hırsızlığı gibi suçlar, fiziksel suçlarla karşılaştırıldığında daha az fark edilebiliyor ve daha fazla yayılabilir hâle dönüşebiliyor. Gençlerin teknolojiyle olan aşırı ilişkisi, onları dijital suçların mağduru veya faili yapabilir. Bu yeni suç türleriyle mücadele, geleneksel güvenlik önlemlerinin ötesinde bir strateji gerektiği kaçınılmaz gerçeklik olarak dikkat çekiyor.
İşin özüne gelirsek, kriminal unsurların artışını önlemek için bütüncül bir yaklaşım gerekiyor. Öncelikle, eğitim sistemindeki eksiklikler giderilmeli ve her bireye eşit fırsatlar sunulmalıdır. Aile yapısının güçlendirilmesi, toplumsal bağları kuvvetlendirecek ve çocukların sağlıklı gelişimini desteklemek rehabilitasyon adına atılabilecek adımlardır. Ekonomik eşitsizliklerin azaltılması, işsizlik oranlarının düşürülmesi ve sosyal yardımların artırılması, suçun temel sebeplerine karşı en etkili silah olacaktır. Ayrıca, medyanın şiddeti teşvik eden içeriklerine karşı bilinçli bir yaklaşım benimsenmeli, şiddetin yayılmasına karşı toplumsal bir duruş sergilenmelidir.
Nihai sonuç olarak, toplumda kriminal unsurların artışını önlemek için yalnızca güvenlik önlemleri değil, sosyal ve ekonomik reformlar gerekmektedir. Kriminalleşmenin önüne geçmek, yalnızca yasaların değil, toplumun değerlerinin de yeniden şekillenmesiyle mümkün olur. Bu toplumsal bir sorumluluk ve kolektif bir çaba gereken sürecin bizatihi ta kendisidir.
