Dilimize pelesenk olmuş deyimler, atasözleri vardır. Biz toplum olarak itli, köpekli muhabbetlere bayılırız. Bir çocuğu severken bile, “İt oğlu it” deriz sevimlilik olsun diye.
Bir çoğumuz hemen her gün dört ayaklı kelimeler eşliğinde dörtnala koştururuz. Bu sevgi midir, aşağılama mıdır anlayabilene aşk olsun?
“İt dalaşı, tazı gibi çenilemek, iti ite kırdırmak, ite bak, yattığı yere bak..” gibi deyimlerin yanı sıra, “havlama...” ve “hoşşt...” gibi sözcükler eşliğinde kurduğumuz cümleler herkesçe malum.
Şöyle bir hatırlayın, Türk Milli Takımı ve Beşiktaş’ın eski Direktörü Mirca Lucescu, Galatasaray’ın başındayken, “Köpekler istedi diye atlar ölmez” dediğinde ülkede yer yerinden oynamamış mıydı?..
Demek ki, hayvanlar üzerinden anlaşmaya çalışmak, bize özgü de değil.. Bizim kadar olmasa da her dilde “köpek üzerine veciz sözler” var..
Hakkını verelim... Köpekleri sevenimiz yok yeğil... Ancak bu istisnai bir grup.. Bunun dışında kalanların ev büyük sövgü aracı köpek değil midir?
Neyse...
Çalıda gül bitmez, cahile söz yetmez derler ya...
Biz kuru deriden bal çıkarmayalım da, işimize bakalım...
Madem it-köpek dilimizden eksik olmuyor, şöyle bir araştıralım dedik, ortaya bakın hangi deyimler-atasözleri çıktı... Repertuarında eksik olanların dikkâtine sunuyoruz!
İşte o örneklerden bazıları:
-Ata et, ite ot verilmez..
-Eceli gelen it, cami duvarına işer.
-Isıracak köpek, dişini göstermez.
-İti an, çomağı hazırla..
-Köpeklerin duası kabul olsa, gösten kemik yağardı.
-Köpeksiz köy buldu, değneksiz gezer.
-Ak köpek, kara köpek, ikisi de köpek.
-Köpeksiz evde, kediyi havlattırırlar..
-Kar da beyazdır ama üzerine köpek işer.
-At yedi günde, it yediği günde...
-Düğün pilavıyla köpeğin karnı doymaz.
-İti öldürene sürükletirler.
-İt ürür kervan yürür.
-Bakmakla öğrenilseydi, köpekler kasap olurdu.
-İt ite, it kuyruğuna buyurur.
-İtin ayağını taştan esirgeme.
-Akılsız köpeği yol kocatır.
-Kurt kocayınca, köpeğin maskarası olur.
-Arpaya katsan at yemez, yala katsan it yemez.
-At elin, it elin, bize ne!..
-Pire itte, bit yiğitte bulunur..
-Beyaz köpeğin pamuk pazarında zararı olur...
-Tazının topallığı, tazı görünceye kadardır.
-Aç köpek, fırın kapası yıkar.
-İte pastırma bekletilmez.
-İtle çuvala girilmez.
-İtle dalaşmaktan, çalıyı dolaşmak iyidir.
-Tok evin aç köpeği.
-Nasipsiz köpek, kurban bayramında dağa çıkar.
-İtle çuvala girilmez.
-Kendi sokağında pis köpek bile kaplandır.. (Afgan atasözü)
-Tavşanı en öndeki köpek yakalar. (Avustralya atasözü)
-Eniği besledim büyüdü,
köpek oldu da beni ısırdı... (Irak atasözü)
-Köpekle yatan, pireyle kalkar... (İspanyol atasözü)
