Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre Mart 2022 sonu itibariyle Türkiye'de; 269 kapalı, 86 açık, 10 kadın kapalı, 7 kadın açık, 8 çocuk kapalı, 4 çocuk eğitim evi olmak üzere toplam 384 ceza infaz kurumu bulunuyor. Türkiye'deki cezaevlerinin toplam kapasitesi 271 bin 823 kişi ama şu Mart 2022 sonu itibariyle cezaevlerinde 314 bin 502 kişi bulunuyor. Adalet Bakanlığı verilerine göre, bu kişilerin 275 bin 965'i hükümlü, 38 bin 537'si tutuklu. Cezaevi nüfusunun 300 bin 253'ü erkeklerden, 12 bin 173'ü kadınlardan, 2 bin 76'sı ise çocuklardan oluşuyor.
2021 yılında cezaevlerinde 272 bin kişi olduğu dikkate alındığında toplam cezaevi nüfusunun Mart 2022 itibariyle 42 bin arttığı görülüyor.
Avrupa Konseyi’nin Yıllık Cezaevi İstatistikleri’nin değerlendirildiği SPACE 2021 raporuna göre, Rusya 478 bin 714 mahkûmla en fazla mahkûm bulunan ülke olurken, Rusya’yı 272 bin 115 mahkûmla Türkiye izliyor(2021 yılı).
2021 yılına ait verilere göre, Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerin geçen yıl ‘nüfusa oranla hapsedilen insan sayısı’nda da oranların en yüksek olduğu ülkelerin başında yine Rusya, Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan, Slovakya ve Litvanya geliyor.
Dünyayı kasıp kavuran, milyonlarca insanı bu hayattan koparan corona çıktıktan sonra Adalet bakanlığı bir kısım mahkûm, hükümlüleri izinli sayarak tedbiren cezaevlerinden geçici tahliye etmişti.
Coronavirüs salgını sebebiyle 31 Mayıs 2020’den bu yana, açık cezaevlerinde bulunan mahkûmların 12 defa uzatılan izinleri artık uzatılmayacak. Pandemi sebebiyle açık cezaevlerinde bulunan hükümlülere, 15 Nisan 2020’de izin verilmişti.
Son olarak 5’inci yargı paketine eklenen düzenlemede mahkûmların coronavirüs izinlerinde değişiklik yapılmıştı. Buna göre, mevcut düzenlemedeki ‘her defasında 2 ayı geçmemek üzere 9 defa uzatılabilir’ ibaresi, ‘her defasında 2 ayı geçmemek üzere 12 defa uzatılabilir’ şeklinde değiştirilmişti. Yapılan düzenleme sayesinde, açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin izin süresi 31 Mayıs’a kadar uzatılmıştı.
Salgın izninden bugüne kadar 200 bin mahkûm faydalandı. 31 Mayıs’tan sonra alınan kararda herhangi bir değişiklik olmaması durumunda yaklaşık 80 bin kişinin yeniden cezaevine döneceği belirtildi. Hükümlülere cezalarının geri kalanını çekmesi gerektiği tebligatla bildirilecek. Cezaevine dönmeyenler firari sayılacak ve haklarında yakalama kararı çıkarılacak.
Bu bilgilerden sonra yazı konumuza gelelim. Yaklaşık 200 bin mahkûmun corona izninden yararlandığı bakanlıkça açıklanıyor. Bu izinden yararlananlar ailelerine, çocuklarına kavuştu. Kimi işe girdi, iş kurdu, iş buldu. Yeniden aile oldu. Devletimiz genel af çıkarsın demiyoruz. Ama teröre bulaşmamış, izine çıktığında suç işlememiş, ıslah olmuş mahkûmları topluma yeniden kazandırmalı, af çıkarmalıdır. Böylece kopmuş aileler yeniden birleşir, bebekler aileleriyle büyür, cezaevleri de rahat bir nefes alır. Zira suçla doğru orantılı cezaevleri yapılmıyor. Kapasite belli. Hükümlülerin çok kalabalık ortamlarda, sağlıksız cezalarını çekmeleri görevlilerin de çok uygun olmayan şartlarda görev yapmalarına neden oluyor. Biz demiyoruz ki, genel af çıksın. Elbette suç varsa ceza da olmalıdır. Ama pandemi döneminde izinli olup suça karışmamış, ıslah olduğuna kanaat getirilenlere bu af uygulanabilir diye düşünüyoruz.
