15-16 Temmuz 2016 tarihleri arasında Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde kendilerini Yurtta Sulh Konseyi olarak tanımlayan bir grup asker tarafından Türkiye'de gerçekleştirilen askerî darbe teşebbüsüdür. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin resmî internet sitesi ve TRT'de yayınlanan bildiride ordunun yönetime el koyduğu ifade edilerek ülkede sıkıyönetim ve sokağa çıkma yasağı ilan edildiği açıklandı. İstanbul'daki Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü bir grup rütbeli asker ve Hava Harp Okulu öğrencisi tarafından kapatıldı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı İsmail Kahraman ve yaklaşık 50 milletvekilinin Meclis’te bulunduğu sırada F-16 savaş uçakları Meclis üzerinde uçuş yaparak parlamentoyu dört kez bombaladı.
Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na bombalama girişiminde bulunulsa da başarılı olunamadı, Muğla'nın Marmaris ilçesinde bir otelde bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a karşı suikast girişiminde bulunuldu. Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar, Kara Kuvvetleri Komutanı Salih Zeki Çolak, Hava Kuvvetleri Komutanı Abidin Ünal, Jandarma Genel Komutanı Galip Mendi, Genelkurmay 2. Başkanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Fahri Kasırga ve bazı üst düzey komutanlar darbeyi gerçekleştiren askerler tarafından rehin alındı. Deniz Kuvvetleri Komutanı Bülent Bostanoğlu ise sık sık yer değiştirerek darbecilerden kaçmıştır.
Gelişmeler üzerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, CNN Türk'te gerçekleştirdiği bağlantıda darbecilere hiçbir şekilde imkân tanınmayacağını ifade ederek halkı darbeye tepki göstermek için meydanlara ve havalimanlarına çıkmaya davet etti. Çağrının ardından, Türkiye'nin birçok ilinde darbe karşıtı protesto gösterileri düzenlendi.
16 Temmuz sabahı, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin gerçekleştirdiği operasyonlar sonucunda askerî darbe girişimi bastırıldı ve askerler silahları ile birlikte teslim oldu. Olaylar sonucunda 104'ü darbe yanlısı asker olmak üzere 300'den fazla kişi hayatını kaybetti, 1491 kişi yaralandı, farklı rütbelerden 8036 asker gözaltına alındı. Yargı ve sivil siyaset mensupları dahil olmak üzere toplam gözaltı sayısı 22 Temmuz tarihi ile birlikte 10 bini buldu. Bunun yanı sıra askerî, idari ve adli kurumlarda birçok kişi görevden alındı.
FETÖ’yle mücadele kapsamında 675 bin 36 kişi hakkında işlem yapıldı, bu kişilerden 559 bin 322’si hakkındaki yargı süreci tamamlandı. Devletin kılcal damarlarına kadar sızan FETÖ, 40 yıldan fazla süredir hazırladığı ‘darbe’ planını hayata geçirmek için 15 Temmuz 2016’da harekete geçti. TSK’ya sızan örgüt mensuplarının kanlı darbe girişimi akamete uğratıldı. Hain girişimin daha ilk dakikalarında harekete geçen yargı, darbeciler hakkında soruşturma başlattı. O tarihten bu yana da örgüt mensuplarının deşifresine yönelik çalışmalar aralıksız sürüyor…
Bu kapsamda Türkiye genelinde 675 bin 36 kişiyle ilgili işlem yapıldı. Bu kişilerden 559 bin 322’si hakkında yargı süreci tamamlanırken, 115 bin 714 kişiyle ilgili soruşturma ve kovuşturma süreci devam ediyor. Firari FETÖ’cülerin sayısı da dikkat çekici. 28 bin 817 örgüt mensubu firari. Bunlardan 1015’i hakkında mahkemelerde verilmiş kararlar olduğu, haklarında kesinleşmiş hükümler bulunuyor.
Mahkemeler, yargılamalar neticesinde 116 bin 702 sanığı suçlu bularak çeşitli sürelerde hapse mahkûm etti. Bunlardan 4 bin 299’una ‘anayasal düzene karşı’ suçlardan hüküm kuruldu. 112 bin 403 sanık için ‘silahlı terör örgütü yöneticiliği, üyeliği ve yardım’ suçlarından hapis cezası verildi. Dava sürecinde itirafçı olarak örgüte dair bildiklerini anlatan 37 bin 194 sanık için ‘ceza verilmesine yer olmadığına’ hükmedildi. Savcılıklar, soruşturma aşamasında örgütle irtibatına dair delil olmayan 320 bin 32 kişi hakkında takipsizlik kararı verdi. Haklarında dava açılan 85 bin 394 sanık ise yargılandıkları mahkemelerce beraat aldı.
Darbe davalarında ceza alanların rütbeleri şöyle: 85 general, 1116 subay, 266 astsubay, 56 uzman çavuş, 6 polis memuru, 12 er, 61 askeri öğrenci ve 32 sivil ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
24 general, 536 subay, 181 astsubay, 170 uzman çavuş, 9 polis memuru, 92 er, 352 askeri öğrenci ve 2 sivil müebbet hapis cezası aldı.
26 general, 776 subay, 323 astsubay, 427 uzman çavuş, 156 polis memuru, 45 er, 106 askeri öğrenci, 31 sivil ve 1 mülki amir ise değişen sürelerde hapis cezalarına mahkûm edildi.
