Ülkemizin yaşadığı deprem felaketinin boyutları her geçen gün artarak kendini gösteriyor. Deprem kuşağında olan ülkemiz acaba depreme hazırlıklı mı? Deprem felaketi olduktan sonra birlik ve beraberlik, yardımlaşma konusunda dünyaya örnek gösterilecek dayanışma mevcut. Okur soruyor, deprem sadece ülkemizde mi var, neden bu kadar büyük hasar oluştu?
Bilindiği gibi depremden en çok etkilenen ülke Japonya, sonra Haiti geliyor. Japonya depremin tam merkezinde. Atom bombası da yiyen ülke, depremden neden ve nasıl etkilenmiyor? Ülkemizde olan ve artçıları devam eden deprem gibi Japonya da her gün artçıların olduğu tespit edilse de, kimse etkilenmiyor. Peki, Japonya bu işi nasıl çözmüş sorusuna cevap bulalım...
Japonya’da binaların temeline sismik enerjiyi yumuşatan hidrolik şok emiciler konuluyor. Binayla toprak arasına yerleştirilen dev kauçuk ve çelik tabanları andıran bu teknoloji sayesinde yer sarsılıyor, ama bina yerinde kalıyor. Amerika’da gökdelenler deprem sırasında salıncak gibi sağa sola gidiyor, ama Japonya’da çoğunlukla sabit kalıyorlar. Demek ki binaların yapım aşamasında alınacak tedbirler, deprem riskini en aza indirecek bir durum.
Japonya da alınan tedbirlere rağmen ölüm vakası yok mu? Elbette var. 2011 yılında yine büyük bir deprem felaketi yaşanan Japonya da binlerce kişi tsunami nedeniyle öldüler. Buna çare bulunamadı.
Ülkemiz deprem kuşağı, şimdi binalar Japonya gibi onarılsın desek, çok masraf denir, çok büyük bütçe ayrılmalı, bulunmalı. Ancak yeni yapılacak binalarda bu zorunlu kılınabilir.
Japonya bu işi nasıl çözmüşe yeniden dönelim, Japonya'da çok fazla yüksek katlı bina var ve bu yapılara esneme payı denilen bir sistem uygulanıyor. Buna göre; bina temeline eklenen kauçuk tamponlar sayesinde deprem anında yerden gelen titreşimler binayı titretmek yerine sallıyor. Böylece, çok şiddetli depremlerde bina esneyerek gelen şiddetli darbeyi yumuşatıyor.
Ayrıca yapı temelinde kullanılan tampon sıvılar deprem sırasında şiddetin azalmasını sağlıyor. Tampon görevi üstlenen sıvı, sallantının ters yönünde hareket ederek depremin şiddetini azaltıyor.
Japonya devleti, deprem yönetmeliğine sıkıca bağlı. Ülkedeki tüm yapılar bu şekilde inşa ediliyor ve düzenli olarak denetleniyor.
Japonya tsunami için de tedbir almış. 3 milyar dolar harcayarak Tokyo kentinin altını adeta göle çevirmiş, tsunami de sular basınca buraya akıp doğrudan denize iade ediliyor.
Kıymetli okur, depreme karşı şu anda ülke ekonomimiz ülke genelinde tüm binaların bakımını ve Japonya modelini getirmeye uygun değil, bu bir gerçek. Ancak yeni yapılacak binalar çok daha özenli, yapımına imza atan herkesin sorumlu olduğu, hata ve yanlışlarında çok ağır cezalar ödediği, hukukun verdiği cezaların gelişmiş ülkelerde olduğu gibi mutlaka uygulanması gerektiğini hatırlatalım ki, artık ciğerimiz yanmasın. Kurtarma çalışmalarındaki başarımızı binalar yıkılmaması için de göstermeliyiz. Bize yakışan budur.
