Geçtiğimiz hafta Erciyes Üniversitesi’nde Çevre Bakanı Mehmet Özhaseki'nin katılımıyla önemli bir program gerçekleşti. Şehrimizin hayırseverleri tarafından finanse edilen çok önemli bir cihaz hizmete girdi; Robotik Cerrahi cihazı.
Robotik cerrahi nedir, önce ona bakalım. Robotik cerrahi; ameliyathanede hastanın yanında bulunan cerrah konsolundan, cerrahın hasta üzerinde el bileğine benzeyen kolları kullanarak ameliyatı gerçekleştirmesidir. Da Vinci Robotik Cerrahi sistemi olarak bilinen robotik cerrahi, ilk olarak astronotların sağlık gereksinimlerini karşılamak için geliştirilmiştir. Akabinde harp cerrahisinde de uzaktan ameliyatların yapılması planlanmıştır. Robotik cerrahi ile dünya genelinde yaklaşık 20 yıldır, Türkiye’ de de 10 yıldır ameliyatlar yapılmaktadır. Laparoskopik ameliyatlar gibi küçük kesiler ile robotik 3 boyutlu kamera (insan gözü gibi derinlik sağlayıp, farklı açılar ile görüş sağlanması esasına dayanır) ve robotik el aletleri yardımıyla ameliyat yapılır.
Robotik Cerrahi dünyada 1990’lı yılların sonunda uygulanmaya başlanmış ve 2005 yılından itibaren ülkemizde de kullanılır hale gelmiş. Günümüzde ülkemizde 2’si eğitim sistemi olmak üzere toplam 43 adet Da Vinci Robotik Cerrahi ünitesi bulunmakta.
Robotik cerrahi sistemlerinin dünyadaki tek örneği olan da Vinci Robotu; cerrah konsolu, hasta konsolu ve görüntü kulesi olmak üzere 3 ana bölümden oluşur. Cerrah konsolundan komutlar hasta konsolunda bulunan Da Vinci Robotu’na aktarılır. Da Vinci Robotu’na steril olarak özel bir kılıf giydirilir. Laparoskopik ameliyatlarda olduğu gibi karın duvarından, yapılacak ameliyata göre kesiler yapılarak trokar adı verilen el aletlerinin rahatlıkla karın içerisine girmesini ve hareket etmesini sağlayan aletler girilir. Yapılacak ameliyata göre uygun trokardan 3 boyutlu görüntüleme sistemi girilir
Özellikle prostat kanseri ameliyatlarında ereksiyon sağlayan sinirlerin korunması ve idrar kaçırmanın en aza indirilmesi, bu özellik sayesinde sağlanmaktadır.
Robotik cerrahide enstrümanların önemli bir diğer özelliği ise yüksek çözünürlüklü ve 3 boyutlu kamera sistemidir. Standart laparoskopik cerrahilerde yalnızca iki boyutlu görüntü sağlanabilir ve derinlik algısı genellikle yoktur. Bu durum ameliyatın uygulanmasını ve başarısını doğrudan etkileyen bir faktördür. Robotik cerrahi sistemlerinin kameralarının üstün zoom yeteneği ise cerrahi sahanın açık ameliyatlardan bile daha net görülmesine olanak sağlar. Bu durum aynı zamanda görülemeyen veya ulaşılamayan sinir bölgelerinin korunmasını, gereksiz doku hasarının en aza indirilmesini sağlar.
Öte yandan robotik cerrahi sistemlerinde kullanılan monopolar ve bipolar koter (kanama durdurucu) sistemlerin oldukça etkin olması, ameliyat sırasında kanama riskinin mümkün olduğunca azaltılmasını sağlar.
Robotik cerrahi sisteminin diğer bir parçası ise cerrahın kolları ve enstrümanları uzaktan kontrol etmesini sağlayan ‘konsol’ ünitesidir. Ameliyatı gerçekleştiren cerrah bu ünitede bulunan 3 boyutlu ekran sayesinde cerrahi sahayı görüntüler. Aynı zamanda konsol üzerinde bulunan, sağ ve sol ile kontrol edilen joistik sayesinde cerrahi enstrümanların hasta içerisinde yönlendirilmesi ve oldukça ince hareketler yapması sağlanır. Cerrah ameliyat sırasında ayakları ile kamera sistemini ve koter sistemlerini kontrol edebilmektedir.
Robotik cerrahi ile gerçekleştirilebilecek başlıca kanser ameliyatları; prostat kanseri, mesane kanseri, böbrek kanseri, kolon kanseri, karaciğer kanseri, rahim ve rahim ağzı kanseri ameliyatları, kalp kapak replasmanı ameliyatları, akciğer kanseri ameliyatları olarak sıralanabilir.
Bunun yanında robotik cerrahi sistemleri karın bölgesi içerisindeki birçok kanser dışı hastalığın cerrahi tedavisinde rahatlıkla kullanılabilir.
Robotik cerrahinin hastaya sağladığı en önemli avantajlar; daha kısa hastanede yatış, daha az kanama, daha az komplikasyon, daha hızlı iyileşme, daha kısa ameliyat süresi, ameliyat sonrası daha az ağrı, ürolojik kanserlerde cinsel fonksiyonların daha iyi korunması ve daha az idrar kaçırma problemleri olarak belirtilebilir.
Bu kadar önemli bir faydası olan robotu finanse eden Baktır ailesine bu kentte yaşayan biri olarak şükranlarımızı sunuyoruz, Allah hayırlarını kabul etsin. Böyle bir cihaza olan ihtiyacı gündeme getiren başta rektörümüz, dekanımız ve başhekimimize de teşekkürler ederiz.
GÜNÜN SÖZÜ: Allah, yol uzaklığı değil gönül uzaklığı vermesin…
